Nooit meer bang voor een vraag



Herken je dit? Het einde van de meeting is in zicht en dan komt die vraag; Jantine, heb jij nog een vraag?


Je voelt onrust ontstaan, je cortisolniveau stijgt, adrenaline giert door je lijf, je klapt dicht, misschien krijg je wel een enorme rode boei en je hoofd tolt van paniekgedachten; “ik kan niet niets vragen want dan denken ze misschien dat ik niet betrokken ben geweest bij de meeting. Ik moet iets slims vragen want dan zien ze mijn toegevoegde waarde. Ik stel vast niet zulke goede vragen als die mondige collega”. Kortom je bevindt je in een staat van paniek en grote kans dat je jezelf ook nog eens onbewust fysiek klein gaat maken, je schrompelt letterlijk in elkaar. Van pure ellende mompel je het eerste wat er in je opkomt, je woorden haperen en de onzekerheid is, zelfs door een beeldscherm, van je af te lezen. Direct daarna volgt het gevoel dat je een enorme dombo bent, dat de deelnemers je wel echt een sukkel moeten vinden en meer van dit soort kleinmakende gedachten.

Je bent niet de enige!

Onderzoek laat zien dat meer dan 95% van de mensen die regelmatig aan een meeting of lezing deelneemt, bang is voor wat anderen van ze denken als ze een vraag stellen. Het vergt gezond zelfvertrouwen en oefening om kritische vragen te stellen.

Misschien ben jij zo iemand die tijd nodig heeft om over dingen na te denken, de informatie eerst letterlijk moet laten bezinken om er kritische vragen over te kunnen stellen. Je hebt net iets meer tijd nodig dan die gevatte collega die razendsnel verbanden legt, op turbo snelheid nadenkt of schakelt en daarmee de blits lijkt te maken in iedere meeting. Jij hebt tijd nodig om de informatie te filteren en voor jezelf te onderzoeken voordat je met je mening naar buiten komt.

Ons brein kent twee vormen van denken, het snelle denken en het langzame denken. Het snelle denken werkt meestal onbewust. Het doet intuïtieve beoordelingen op basis van onze ervaringen en emoties uit het verleden.

Het langzame systeem is veel meer een rationele, logische en omslachtige vorm van denken die tijd en energie kost. Als je het meer langzame systeem gebruikt om tot een kritisch antwoord te komen op een vraag, krijg je een beter antwoord.

Kijk maar eens wat er gebeurt wanneer je de volgende ‘Bat en Ball’ test doet. Hierin zul je ervaren wat het snelle denken en het langzame denken met je doen.

Een baseball-bat en een bal kosten samen € 1,10.

Het bat kost 1 euro meer dan de bal.

Hoeveel kost de bal?

Waarschijnlijk zul je in eerste instantie, vanuit je snelle systeem, denken dat de bal 10 cent kost. Maar direct daarna voel je dat dit misschien niet klopt en dat je meer tijd nodig hebt om tot het juiste antwoord te komen.

Het goede antwoord is namelijk dat de bal 5 cent kost. Wanneer die 10 cent zou kosten kom je op een totaal van € 1,20 uit. Het baseball-bat kost 1,05 dollar en € 0,05 voor de bal maakt in totaal € 1,10.

Daniel Kahneman, auteur van het boek 'Thinking, Fast And Slow', legt uit wat er zich in ons hoofd afspeelt. "Er komt spontaan een getal in je op en dat is 10: 10 cent dus. Dat gebeurt intuïtief en lijkt ook meteen juist, maar het blijkt dus fout. Zelfs als je het al direct goed had, heb je waarschijnlijk weerstand moeten bieden aan het eerste intuïtieve antwoord.


Wanneer je weet hoe jouw brein werkt en je accepteert dat je iets meer tijd nodig hebt dan anderen om tot een kritische vraag te komen, kun je hierop je verwachting naar jezelf toe aanpassen. Jij hoeft niet zo te zijn als die super snel denkende collega. Meet je daar dan ook niet aan, er is geen goed of slecht. Bij jou past een andere vorm van bijdragen aan een meeting of vraagstuk. Misschien kom je er achter dat het voor jou werkt om 5 minuten of een dag later terug te komen op wat er besproken is. Wanneer je voor jezelf hebt bepaalt wat voor jou een goed moment is om jouw bijdrage te delen, kun je hierop aansturen. In plaats van in paniek te schieten kun je bijvoorbeeld een antwoord geven als:

“ Ik bewonder de snelheid waarmee anderen hun vragen klaar hebben, bij mij werkt het net iets anders. Ik heb aandachtig geluisterd naar alle input. Op dit moment heb ik daar geen vraag over. Wanneer ik alles heb laten bezinken en daaruit iets tegenkom waar ik een vraag over heb, kom ik daar graag bij je op terug.”

Wanneer je met bewuste aandacht deelneemt aan een meeting, lezing of discussie, krijg je informatie die tijd nodig heeft om verwerkt te worden. Door die tijd te nemen, kun je ook even op afstand kijken naar deze input. Deze waarneming kan juist heel waardevol zijn!

Om je te helpen met zelfvertrouwen een meeting bij te wonen en daar goed voor de dag te komen, hebben we 5 slimme tips voor je.


Bereid je voor!

Weet wat het doel van de meeting is en laat daar alvast jouw gedachten over gaan. Bepaal wat jouw inbreng zal zijn en welke vragen je al hebt over het onderwerp. Maar ook, hoe voel je je over het onderwerp, welke suggesties heb je, hoe sta jij erin.


Reageer!

En doe dit zo snel mogelijk. Nee, niet sneller gaan praten, dat zorgt er alleen maar voor dat je gaat hakkelen, onverstaanbaar bent, niet duidelijk bent of dingen mist. Snel reageren betekent dat je jouw standpunt of vraag inbrengt voordat iemand anders dit kan doen. Neem eerst een diepe adem, neem een ‘krachtpose’ aan en begin langzaam met je verhaal.


Super (wo)man!

Amy Cuddy, een Amerikaanse sociaal psycholoog, deed onderzoek naar ‘Krachtposes’ en hoe die ons zelfvertrouwen positief beïnvloeden. Een krachtpose is een houding die je aanneemt waardoor je je zelfvertrouwen vergroot. Haar onderzoek laat zien dat wanneer je jezelf bewust in een krachtpose zet (terwijl je je misschien helemaal niet zo krachtig voelt), het stresshormoon cortisol in je lijf daalt en het testosteronniveau, het hormoon dat jouw zelfvertrouwen verhoogd en een positieve invloed heeft op jouw humeur, toeneemt. Dit heeft een enorme invloed op hoe jij overkomt op mensen en op jouw kans op succes.

Met een super eenvoudige oefening kun je hier zelf mee aan de slag. Zoek een krachtpose die bij jou past. Een krachtpose is altijd open, recht, groot en stevig. Misschien past de ’super (wo)man’ pose jou wel; sta met je benen iets uit elkaar, rug recht, borst vooruit, armen omhoog en vuisten gebald alsof je je spierballen wil laten zien en je kin omhoog. Ga elke dag gedurende twee minuten zo voor een spiegel staan. Vergeet niet tegelijkertijd te (glim)lachen, dit maakt ook feelgood hormonen aan in je lijf.

Het zal misschien wat onwennig voelen in het begin, maar je zult merken dat wanneer je dit consequent drie weken iedere dag blijft volhouden je daar een automatisme van gaat maken. Hierdoor kun jij jouw krachtpose makkelijk en op een heel routinematige, vanzelfsprekende manier inzetten wanneer je voor een lastig moment komt te staan.

Ik heb geen vraag.

Mocht je nu echt niets toe te voegen of te vragen hebben na een meeting, zeg dat dan ook en ga niet iets verzinnen omdat je denkt dat dat moet. Doe dit wel op een slimme manier. Wanneer je zou zeggen: “Ik heb geen vraag”, kan dit makkelijk geïnterpreteerd worden als ongeïnteresseerd, dat je niet opgelet hebt of dat je je niet goed hebt voorbereid. Verklaar je antwoord, zet het in de juiste context. Bijvoorbeeld: “Bedankt dat je het mij vraagt. Mijn vragen (of ideeën) zijn al door anderen verwoord.”

Je kunt hier ook kort samenvatten wat je meeneemt uit de meeting. Laat weten welke waarde je hebt gehaald uit de samenkomst en dat je verder geen vragen hebt. Dit zal zeker gerespecteerd worden.

Hardop denken

Soms kan het juist zo zijn dat jouw hoofd tolt van de goede ideeën maar dat je ze niet zo 1-2-3 helder kunt verwoorden. Ook als er geen paniek gedachten zijn, blijft het lastig om tegelijkertijd te praten en je gedachten vorm te geven. Benoem dan wat er gebeurt en zeg dat je hardop denkt. Iedereen weet dat hardop denken een creatief proces is dat niet heel precies hoeft te zijn maar wel veel waarde op kan leveren. Je kunt, gesterkt door jouw krachtpose, benoemen dat je het idee nog niet helemaal helder hebt maar dat je er wel komt als je je gedachten mag delen.

Het kan onwijs fijn zijn als iemand vertrouwen heeft in jouw vragen, ideeën of mening. Wanneer daarom gevraagd wordt in een meeting hoeft dat niet direct het ‘impact moment’ te zijn. Zie ‘de vraag’ als een opening om jouw waarde toe te voegen, zie het als het laten zien van en glimp van jouw unieke talenten die op een iets later moment veel moois zullen opleveren!